Column Foekje Dijk: 'In de herhaling'

Assen

In de herhaling

In mijn agenda staat genoteerd dat de kopij voor het Gezinsblad van Assen op 31 oktober 2016 ’s ochtends vóór 9 uur ingeleverd moet zijn. Nu gaat het me niet om het tijdstip, maar wel om de datum. Alsof er op een knopje gedrukt wordt schieten mijn hersenen terstond naar de riedel: ’31 oktober 1517, Kerkhervorming Luther Zwingli Calvijn.’ Kennelijk is deze geschiedenisquote in mijn vroegste jeugd zo vaak herhaald, dat die zich ruim vijftig jaar later nog steeds zonder haperen in mijn denken voegt. Weer zie ik meester Rozema voor mij (de man hield van geschiedenis), wat kon hij beeldend vertellen. Ik zag Luther, met hamer en spijker, zijn 95 stellingen op de massieve deur van de Slotkapel van Wittenberg spijkeren. Menslief, wat een gebeurtenis. Wat een durf! Zomaar tegen de clerus van de heersende Rooms Katholieke kerk in durven gaan! Inmiddels zijn er sinds die gebeurtenis maar liefst zo’n vijfhonderd lange jaren verstreken. Destijds vroeg ik aan de meester: ‘Waarom moeten wij dit allemaal weten?’ Zijn antwoord kwam onmiddellijk: ‘Opdat wij van onze geschiedenis leren, meisje!’ In de aanloop naar de volwassenheid is die uitspraak mij steeds bij gebleven. Gaandeweg alle levenservaringen werd de waarheid van dit statement steeds duidelijker. Inderdaad, wie de geschiedenis niet kent, is gedoemd haar te herhalen. Wat er destijds precies gebeurd is en wat de gevolgen waren hoef ik in de beperktheid van deze column niet te beschrijven. De kranten staan er vol mee en op internet is meer dan voldoende informatie voorradig. Maar confrontatie met gebeurtenissen uit het verleden roept steeds weer die prangende vraag op: waarom is het zo ongelooflijk moeilijk om te leren van de geschiedenis. Hoe kan het, dat mensen steeds weer in herhaling vallen? Dat wordt lekker kluiven het komende jaar, waarin de nasleep van o.a. de Reformatie vaak genoemd zal worden. Foekje Dijk, Vrijzinnig Assen. Viering zondag 6 november 10.30 uur o.l.v. Foekje Dijk. Doopsgezinde Kerk, Oranjestraat 13.

Auteur

Albert-Jan Garama