‘Waarom Srebrenica moest vallen’

HOOGHALEN

Maandag 11 juli 2016 is het éénentwintig jaar geleden dat de enclave Srebrenica op

gewelddadige wijze werd ingenomen door het Bosnisch-Servische leger. Dit is voor het Herinneringscentrum Kamp Westerbork aanleiding om de documentaire Waarom Srebrenica moest vallen (HUMAN/VPRO) te vertonen op zaterdag 9 juli. Dutchbat veteraan Philip Messak beleefde de zes maanden van zijn uitzending, net als de meeste andere Nederlandse militairen van Dutchbat-III, als een hopeloze operatie. De schooldirecteur uit Assen vertelt op zondag 10 juli in het museum van Kamp Westerbork over de gebeurtenissen in Srebrenica. 11 juli 1995 is een van de zwartste bladzijden in de Europese geschiedenis. Er vond in die dagen een massamoord plaats op meer dan achtduizend Bosnische Moslimmannen en –jongens. De enclave Srebrenica was ten tijde van de oorlog in Bosnië (1992-1995) door de Verenigde Naties uitgeroepen tot ‘safe haven’. Ter bescherming van de bevolking in de enclave was er een VN-bataljon gelegerd, vanaf begin 1994 bemand door Nederlandse soldaten. Dutchbat-III kon niet slagen in de opdracht: het Bosnisch-Servische leger onder leiding van Mladic veroverde in juli 1995 de enclave. Dutchbat-III commandant Philip Messak was op die bewuste dag echter niet in de compound, maar zat noodgedwongen in Zagreb. De Serviërs gaven hem geen toestemming om zich bij zijn mannen in Potocari te voegen. De Nederlandse VN-soldaten waren mager bewapend, werden uitgelachen door de Servische strijders. De verhouding met de moslimmannen in de enclave was eveneens gespannen. De aanval van de Serven hing al weken in de lucht. Dutchbat wachtte tevergeefs op beloofde luchtsteun van de NAVO. De gebeurtenissen in Srebrenica raken de oud Dutchbatter nog steeds, maar hij wil niet bij de pakken neerzitten. Messak gebruikt zijn ervaringen in Srebrenica juist in zijn nieuwe missie als schooldirecteur; het onderwijzen en inspireren van jongeren. Had de internationale gemeenschap de verovering van de moslimenclave Srebrenica en de moord op de meer dan 8000 moslimmannen door Bosnisch-Servische troepen kunnen voorkomen? De documen-taire Waarom Srebrenica moest vallen werpt aan de hand van nog onbekende documenten een nieuw licht op de zaak. De documentairemakers van HUMAN/VPRO reisden samen met Joris Voorhoeve, minister van Defensie ten tijde van de val, terug naar Srebrenica. Op zaterdag 9 juli wordt de documentaire Waarom Srebrenica moest vallen doorlopend vertoond in het museum van Kamp Westerbork. Op zondag 10 juli vertelt oud-Dutchbatter Philip Messak om 14.00 uur over zijn ervaringen in Srebrenica. Zijn boek Man met een missie, hoe Srebrenica het leven van schooldirecteur Philip Messak veranderde ( €19,95) is te koop in de museumwinkel. De toegang tot de filmvertoning en de ooggetuigenlezing is bij de entree van het museum inbegrepen.

Auteur

Albert-Jan Garama